Anasayfa / ANALİZ / HUKUK SIRALARI NE OLACAK?

HUKUK SIRALARI NE OLACAK?

Hukuk kontenjanlarında, baraj başarı sırasında, mezunların avukatlık ruhsatı alma sürecinde ciddi değişiklikler gündemde. Bu muhtemel değişikliklerin ve kontenjan değişimlerinin başarı sıralarına, hukuka olan yönelime etkisini değerlendirmeye çalışacağım. Ancak öncelikle yapılan bu açıklamaların zamanlaması ile ilgili birkaç eleştirimi dile getirmek istiyorum.

Milli Eğitim Bakanı Sayın Ziya Selçuk, sınav süreci içerisinde yapılan değişikliklerin, değişen sistemlerin hemen uygulanma telaşının, geçmiş yıllarda ne büyük sıkıntılar oluşturduğunu gördüğü için, göreve geldiği günden beri yaptığı hiçbir değişikliğe sınav sürecinde olan gençleri dahil etmedi. Eğitim camiasının tüm paydaşları da bu tutumun doğruluğu ile ilgili değerlendirmeler de bulundu.

İşte Milli Eğitim Bakanlığı’nın bu hassasiyetinin üniversiteye giriş sürecinde de dikkate alınması yerinde bir karar olurdu. Ancak, sınava 1 aydan az bir süre kalmışken, sınav giriş yerleri-belgeleri dahi açıklanmışken, sınava girecek adayları etkileyecek bir değişiklik gündeme geldi. (Diğer taraftan bu değişiklik henüz resmi ağızlardan duyurulmadı, ancak uygulanmasa bile, söylentisi dahi stres yaratmak için yeterliydi) Bu değişikliğin, her yönüyle doğru ve yerinde olduğu varsayılsa bile, zamanlaması yanlış. Sınav hazırlığında birçok stresle baş başa olan gençler ve özellikle hukuk fakültesi adayları yeni bir stresle daha baş etmek zorunda kaldılar. Bu tür değişikliklerin aday gençlerin psikolojisi ve tabi üniversitelerin de kontenjan planlamaları düşünülerek yapılmasını temenni ediyorum.

KONTENJANLAR DARALACAK MI?

Gelelim bu muhtemel değişikliklerin olası etkilerine. Önce hukuk fakültelerinin, yıllara göre toplam kontenjanlarına bakalım ve kanalımızda yayınladığımız videoyu izleyelim:

Kontenjanlarla ilgili darlatma söylemleri aday öğrencileri kaygılandırdı. Bazı adayların bize sorularından, kontenjanların yarı yarıya düşmesinden endişe edenler olduğunu gördük. Ancak böyle bir durum söz konusu değildi, ayrıca mümkün de değildi. Yök ile üniversiteler arasındaki yazışmalar sonucu belirlenen kontenjanlarda bu kadar radikal bir düşüş olası değildi. Bu nedenle toplam kontenjanın 8-10 binlere düşmeyeceğini çok önceden dile getirdik. Kontenjanlarla ilgili kanaatim, özellikle çok yüksek sayılarda öğrenci kabul eden üniversitelerde olmak üzere, yıllara yayılan ve yüksek olmayan bir kontenjan daralması. Hatta bu süreci, kontenjan daralması yerine, yeni kontenjan açılmasına izin verme konusunda ketum davranma olarak tanımlamak daha doğru olabilir. Dolayısıyla kontenjanlarda ciddi bir daralma beklemiyordum. Beklentim 2019 için, 15-16 bin arası toplam kontenjandı. Önümüzdeki yıllarda ise kademeli olarak 12-15 bin aralığına çekilmesi. Beklentimize paralel olarak, hatta beklentimizden de daha az bir daralma yaşandı ve toplam kontenjan yukarıdaki tabloda da gördüğünüz gibi 16.340 olarak gerçekleşti.

100 BİN BARAJI GEREKLİ Mİ?

Olası 100 bin barajının kontenjan doluluk oranlarına, başarı sıralarına etkisini konuşmadan önce bu kararın doğruluğunu sorgulayalım.

Her ne kadar bu muhtemel değişikliğin amacı, hukuk mezunlarının niteliğini arttırmak olsa da, bu olaya daha farklı bir bakış açısı ile bakmanın daha doğru olacağını düşünüyorum. Baraj getirerek daha nitelikli adayları fakültelere almak bir çözüm gibi görünse de, hukuk fakültelerindeki eğitim standartlarını yükseltmenin daha makul bir seçenek olduğunu düşünüyorum.

Eğitimin niteliğini yükseltmek daha zor oluğu için, daha kolay olanı tercih ediyor ve eğitim verdiğimiz kitlenin daha hazır, daha nitelikli bir kitle olmasını istiyoruz. Hukuk fakültelerine ülkenin en nitelikli gençlerinin gitmesinin doğru olduğu fikrine katılsam da; bunun kararının yine bu nitelikli gençlere verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu gençlere ne sunduğumuzu, onlar için neyi nasıl cazip kılacağımızı tartışmanın daha doğru olacağını düşünüyorum.

100 BİN SIRALAMA BARAJININ OLASI ETKİLERİ

Öncelikle şunu ifade edelim. Getirilecek baraj 100 bin de olsa 150 bin de olsa, devlet üniveristelerindeki hukuk programlarına bu barajın etkisi olmayacak. Çünkü geçtiğimiz yıl en düşük başarı sırası ile alan devlet hukuk 42.497 idi. Bu nedenle baraj başarı sırası geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi vakıf ve Kıbrıs hukukları etkileyecek.

Önceki yıl 140 bin olan hukuk baraj başarı sırası, geçtiğimiz yıl sınav sistemi değişince 190 bine çekilmişti. Bu uygulamanın ana gayesi ise vakıf üniversitelerinin kontenjanlarının boş kalmaması idi. Bu değişiklik bu anlamda hedefine ulaşmış; 11 hukuk programında taban başarı sırası 140-190 bin aralığında gerçekleşmiş, dolayısıyla bu başarı sırası aralığında birçok aday hukuk programına yerleşmişti. Buna rağmen 13 program ise kontenjanlarını (ücretli ve %25 indirimli) dolduramamıştı. Bu, barajın 200 binlerin altında olması durumunda bu kontenjanların da dolma ihtimali olduğu anlamına geliyor. 11 programda ise taban başarı sırası 100-140 bin arasında gerçekleşmişti.

Bu tabloya baktığımızda kaba bir hesapla, kontenjan boşluğu 2018’de 479 iken, 2018’de 100 bin barajı getirilseydi 1.898 olacağını görüyoruz. Tabi bu hesaba, taban başarı sırası 100 bin üzerinde olduğu halde, başarı sırası 100 binden daha iyi olan gençler de dahil. Bu anlamda reel bir öngörüde bulunursak, 100 bin barajı getirilseydi, 1500 civarı hukuk kontenjanı boş kalacaktı. Bu kontenjan boşluğunu önlemek adına, elbette vakıf üniversiteleri yeni stratejiler belirleyecekti; ücretli kontenjanların kısmi bursluya çevrilmesi gibi. (Baraj değişmediği halde farklı sebeplerle vakıf üniversiteleri bu tip değişiklikler yaptı.)

HUKUK FAKÜLTELERİ 5 YIL OLUYOR

Öncelikle, hukuk fakültelerinde halihazırda eğitim gören gençlerin bu olası değişiklikten etkilenmeyeceğini belirtelim. Değişiklik gerçekleşmesi halinde gerçekleştiği tarihten itibaren hukuk fakültelerine yerleşecek adayları etkileyecek.

Eğitim süresinin 5 yıla çıkarılmasının, yine eğitimin niteliğinin arttırılması amacını güttüğü söyleniyor. Ancak baraj sırası getirilmesi gibi, bu da işin özü ile ilgili değil; şekliyle ilgili bir değişiklik. “4 yılda hukuk eğitimini layıkıyla veremiyoruz, zaman yetmiyor” düşüncesinin doğruluğunu, ilgili fakültelerindeki akademisyenlere sormamız gerekiyor. Bu değişikliğin, 1 yıl mezun vermemek, işsiz sayısına olumlu etki oluşturmak, istihdam konusunda bir nebze rahatlamak vs gibi kaygılarla düşünülmediğini umuyorum.

AVUKATLIK SINAVI GELİYOR

Önümüzdeki yıldan itibaren, hukuk mezunlarına avukatlık sınavı getirileceği konuşuluyor. Staj uygulamaları konusunda da düzenlemeler yolda gibi. Tabi tüm bunlar mezun sayısının giderek artmasından kaynaklanıyor. Yapılan her değişiklik gibi bu da ortaya çıkmış olan bir soruna sonradan müdahale anlayışına sahip. Umarız getirilecek bu sınav tüm paydaşlara olumlu yansır.

PEKİ SIRALAR NE OLUR?

Tüm bunları birlikte değerlendirdiğimizde hukuk sıralarında bu sene sıralamalarda ciddi bir değişiklik beklemiyorum. Geçen sene ile yakın bir sıralama ile öğrenci alacaklarını tahmin ediyorum.

Hakkında MÜRSEL AKGÜNEY

Kontrol Ediliyor

2019 YÖK ATLAS VERİLERİ EXCEL DOSYASI

YÖK’ün resmi sitesi YÖKATLAS’ta yayınlamış olduğu resmi verileri, arama-süzme yapabileceğiniz excel formatı haline getirdik. Veriler …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir